Bạn có từng bỏ dở một cuốn sổ từ vựng, ba mươi trang đầu đen kín nét bút, còn những trang sau vẫn trắng tinh?
Vấn đề không nằm ở ý chí mà ở thứ tự. Học lại cái gì và vào lúc nào là điều không ai đoán được bằng cảm tính. HaruHaru là sổ từ vựng tiếng Hàn làm thay bạn phép tính đó. Sổ có 14.096 từ vựng tiếng Hàn, từ chữ cái Hangeul qua TOPIK 1 đến TOPIK 6 và cả những từ nằm ngoài các cấp độ, còn bạn chỉ cần học phần của hôm nay.
“Hôm nay mình nên học gì?”
Thứ tự đã có sẵn trong sổ từ vựng. Sau 199 chữ Hangeul theo thứ tự nguyên âm, phụ âm, bảng âm tiết và phụ âm cuối là 14.096 từ của TOPIK 1 đến TOPIK 6 và ngoài các cấp độ, được xếp nối tiếp thành từng Ngày, mỗi Ngày 50 thẻ. Bạn chỉ cần mở một Ngày rồi lật thẻ. Bạn học đến đâu, trang chủ sẽ ghi nhớ và cho bạn học tiếp từ chỗ đó.
Cấp độ của mỗi từ được xác định dựa trên phân cấp từ vựng trong “International Standard Curriculum for Korean Language” (국제 통용 한국어 표준 교육과정) của Viện Quốc ngữ Quốc gia Hàn Quốc, cộng thêm mức độ từ đó thực sự được dùng ngày nay.
“Đã xem một lần rồi, sao vẫn không nhớ?”
Trí nhớ vốn dĩ là như vậy.
Năm 1885, Hermann Ebbinghaus đã tự làm thí nghiệm trên chính mình để đo tốc độ ký ức phai đi, rồi vẽ nên đường cong lãng quên. Những gì mới học sẽ mất gần một nửa chỉ sau một giờ, và mất từ hai phần ba trở lên sau một ngày. Một từ hôm qua bạn chắc chắn đã thuộc mà hôm nay không nhớ ra, không phải vì bạn thiếu ý chí.
Nhưng đường cong này có một kẽ hở. Nếu nhớ lại ngay trước khi quên, đường cong sẽ thoải hơn. Xem một từ mỗi ngày một lần trong mười ngày sẽ nhớ lâu hơn nhiều so với xem nó mười lần trong một ngày. Hiện tượng này được gọi là hiệu ứng giãn cách, và đã được khẳng định trong một phân tích tổng hợp năm 2006 gồm 317 thí nghiệm từ 184 bài nghiên cứu. Nghiên cứu đó cũng cho thấy càng muốn nhớ lâu thì khoảng cách giữa các lần ôn càng phải giãn rộng.
Vậy mấu chốt là “ngay trước khi quên” rơi vào lúc nào. Điều đó thì không ai đoán được bằng cảm tính.
“Vậy khi nào mình nên xem lại?”
Đúng lúc xác suất bạn còn nhớ giảm xuống 90%.
HaruHaru vẽ riêng một đường cong lãng quên cho từng thẻ. Điểm ký ức đã hơi mờ đi nhưng chưa mất hẳn chính là lúc bạn gặp lại từ đó. Gặp lại khi đã quên sạch thì phải học lại từ đầu, còn gặp lại quá sớm thì ký ức vẫn còn rõ nên chẳng được hâm nóng thêm. Ký ức càng phải cố mới nhớ ra thì càng bền, nên HaruHaru tìm đúng thời điểm mà một lần ôn đáng giá nhất.
Bản thân việc tự nhớ lại trước khi xem nghĩa cũng giúp củng cố trí nhớ, hiệu quả hơn nhiều so với chỉ đọc lại bằng mắt. Vài giây bạn dừng lại trước khi lật thẻ chính là khoảng thời gian quan trọng nhất.
Mỗi lần bạn nhớ đúng, đường cong lại thoải hơn và lần gặp sau lùi xa hơn. Từ vừa học sẽ quay lại sau 10 phút, từ đã nhớ đúng vài lần sẽ quay lại sau vài ngày, còn từ đã thuộc lòng thì vài tháng sau mới gặp lại. Nếu trả lời sai, khoảng cách lại thu hẹp. Dưới mỗi nút đánh giá đều ghi sẵn lần gặp tiếp theo, nên bạn thấy được câu trả lời của mình sẽ thay đổi điều gì trước khi nhấn.
Phần tính toán do FSRS đảm nhận. Đây là thuật toán lặp lại ngắt quãng được tích hợp sẵn trong Anki, một mô hình được tinh chỉnh từ 700 triệu lượt ôn tập của 10.000 người học thật. HaruHaru dùng nguyên phiên bản mới nhất của nó.
“Bây giờ mình đã thuộc đến đâu?”
Mỗi từ đều có một nhiệt độ: vị trí hiện tại của từ đó trên đường cong lãng quên, được thể hiện bằng màu sắc.
Từ vừa học có màu xanh lá ấm áp, từ lâu không gặp nguội dần qua vàng rồi cam, còn từ đã sai từ ba lần trở lên thì chìm xuống màu đỏ. Ôn tập chính là hâm nóng lại những từ đã nguội.
Chúng tôi có thể ghi bằng con số, nhưng đã không làm vậy. Đọc “73%” xong bạn còn phải suy nghĩ thêm một bước, còn màu sắc thì chỉ cần lướt qua là hiểu. Khi cuộn danh sách từ, những chỗ còn hổng sẽ tự hiện ra. Bảng chữ cái Hangeul cũng được tô cùng kiểu màu, nên những chữ bạn chưa đụng tới sẽ nổi bật ngay.
“Mình chưa từng thấy chữ Hangeul thì sao?”
Ở ngay đầu sổ từ vựng có riêng 199 chữ Hangeul. Bạn làm quen với nguyên âm cơ bản và phụ âm cơ bản, ghép hai loại lại để đọc qua bảng âm tiết, rồi chuyển sang nguyên âm ghép, âm căng và phụ âm cuối. Bảng chữ cái Hangeul được chia thành đúng sáu nhóm này, nên nhìn bảng là biết ngay mình đang học phần nào.
Mỗi chữ đều có giọng đọc bản xứ và phiên âm Latinh. Phiên âm Latinh theo quy tắc “Romaja quốc ngữ” của chính phủ Hàn Quốc, nhưng chỉ để tham khảo, còn âm thật thì bạn nghe bằng giọng đọc. Phụ âm được đọc kèm ㅏ, như “ㄱ” đọc là “가”. Phụ âm cuối chỉ có bảy âm, nên những phụ âm cuối có cùng âm được gom chung vào cùng một cột. Trên bảng chữ cái Hangeul, bạn cũng có thể ẩn phiên âm Latinh rồi nhấn từng chữ một để tự kiểm tra.
“Từ vựng tiếng Hàn thì có gì khác?”
Có nhiều từ không đọc đúng như chữ viết, nên khi phát âm khác chữ viết, cách phát âm được ghi lại bằng Hangeul, như “학교 [학꾜]”. Bạn có thể chọn nghe một trong bốn giọng đọc, hai nữ và hai nam.
Với những từ thay đổi dạng khi dùng, sổ hiển thị kèm “들어요 · 들었어요 · 듣는”, và đánh dấu nếu là bất quy tắc. Gõ “들었어요” hay “학교에서” vào ô tìm kiếm cũng ra “듣다” và “학교”. Cấu trúc kèm trợ từ thường đi cùng, như “~을/를 듣다”, cũng được ghi lại.
Với từ ngoại lai, mặt sau thẻ có ghi từ gốc. Những từ khác nhau nhưng cùng cách viết được gắn thêm một cụm từ ngắn ở mặt trước, như “말을 하다” hay “말 한 마리”, nên vừa nhìn thẻ là bạn biết đó là từ nào.
“Trên web thì làm được gì?”
Bạn có thể mở toàn bộ sổ từ vựng ngay trên trình duyệt. Tra 14.096 từ theo cách viết, dạng đã chia hoặc nghĩa, rồi đi theo cấp độ và ngày học để đến trang riêng của từng từ. Trong danh sách, bạn có thể ẩn phát âm và nghĩa, xáo trộn để tự kiểm tra, và khi lật thẻ rồi tự đánh giá, các từ sẽ có nhiệt độ.
Không cần đăng ký hay đăng nhập. Nhiệt độ bạn ghi nhận chỉ được lưu trong trình duyệt đó. Chúng tôi đang chuẩn bị ứng dụng HaruHaru để bạn duy trì việc học mỗi ngày thuận tiện hơn.
Ngoài ra
- Tự động phát âm khi lật thẻ
- Xáo trộn thứ tự danh sách để không nhớ từ dựa vào thứ tự đã quen
- Giao diện sáng và tối
Dù là người mới bắt đầu từ bảng chữ cái Hangeul hay sĩ tử ôn thi TOPIK cần hệ thống từ vựng theo từng cấp độ, ai cũng có thể bắt đầu với cùng một sổ từ vựng này.
Bí quyết ở sổ từ vựng, bền bỉ ở bạn.
Bạn chỉ cần hoàn thành phần của hôm nay.